Mutluluk paradoksu..

Mutluluk paradoksu..

Modern yaşamda mutluluğun kendisi bir ödev, bir norm haline gelmiştir. Çevremizdeki en büyük tehditlerden biri artık bu mutluluk diktasıdır. Öte yandan normatif hale gelen bir iyimserlik baskısıyla karşı karşıyayız; bu baskı dayatılan mutluluk anlayışının aynı zamanda suç ortağıdır.


Mutluluk Paradoksu

Modern yaşamda mutluluğun kendisi bir ödev, bir norm haline gelmiştir. Çevremizdeki en büyük tehditlerden biri artık bu mutluluk diktasıdır.

Öte yandan normatif hale gelen bir iyimserlik baskısıyla karşı karşıyayız; bu baskı dayatılan mutluluk anlayışının aynı zamanda suç ortağıdır.

Filmler, şarkılar, reklam spotları bize her gün mutluluğun nasıl mümkün olduğunu anlatır ve pazarlar. Popüler kültürün dayattığı bu mutluluk kültünün ardında acaba ne yatıyor? Mutluluk endüstrisinin dayattığı haliyle mutluluğa hayır diyenler bu karşıtlık üzerinden bu sefer mutsuzluğu yüceltiyorlar, bence bu yaklaşım da doğru değildir.

Herkesin çalışırsa başarılı olabileceği bir sonsuz seçenekler ve özgürlükler düzeni vaat ediliyor. Kaybedenler toplumun çalışmak istemeyen asalakları olarak damgalanıyor, Mevcut ekonomik sistem, bizi başarı ve performans odaklı bir seçime zorlamakta.

Bu makro-ekonomik ve sosyal düzende, büyük bir performans ve başarı baskısı altında tutulan insan, bir taraftan kaygı sendromları içinde debelenirken, diğer taraftan iyimser ve mutlu olmaya adeta koşullandırılmış vaziyettedir.

Her şeyi eleştirebilmemiz, seyahat edebilmemiz, cinsel yönelimlerimizin toplumda serbestçe ifade bulması ve dilediğimiz siyasi akımı destekleyebilmemiz bize özgürüz hissi veriyor. Tüm bunları yapabiliyoruz çünkü artık bunların toplumsal önemleri kalmamıştır, Bunları yapabildiğimiz için mutlu olabileceğimiz yanılsaması, neo liberalizmin pazarladığı en büyük yalandır; özgürlük günümüzün ve çağımızın en büyük yalanıdır.

Neo liberalizm tarafından pazarlanan diğer pahalı lüks ise mülkiyet hissidir; mülkiyet mutlu olmanın vazgeçilmez ön koşulu olarak tüketim toplumunun çarkına su taşır.

Neo liberalizmin pazarladığı mutluluk algısının insan ruhunda bir alıcısı ve karşılığı vardır, çünkü insan yaşamak için varlığını bir nedene dayandırmak ister, somut nedenlerle varlığının dayanılmaz sancısını hafifletmek ister. bu yüzden mevki, makam, kudret, para, iktidar gibi görünür zenginliklerin peşine düşer.

Toprağın, en derindeki çekirdeğine kadar gözyaşlarıyla sulanmış olduğunun bilincine rağmen, yazgılarıyla barışık, mutlu Dostoyevski kahramanları olamayız hiçbirimiz. Her birimiz varoluş kaygıları taşıyoruz. Hayata bir defalığına ve bir ömürlük kadar savrulmuş olmanın kefareti olarak gördüğümüz mutluluğu, başkalarının mutsuz olması pahasına kabul ediyoruz. Ama bu çeşit bir mutluluk hem insanlığımızı hem de vicdanımızı zamanla çürütecektir.

Ancak başkalarını mülksüzleştirmek ve hatta öldürmek pahasına mülk sahibi olunduğu bir makro-ekonomik sistemde yaşadığının farkında olan birey, bu farkındalığa ve paradoksa rağmen mutlu olabilir mi?

Bir yerde okumuştum, cep telefonu üretim süreçlerinde kullanılan kolumbit-tantalit mineralinin çıkarıldığı çatışmalı bölgelerde, çocukların madenlerde köle olarak çalıştırıldığı ve bu madenin çıkarılmasının bazı goril türlerinin neslinin tükenmesine sebep olduğu yazıyordu. Kolumbit-tantalit elektronik cihazlarda, özellikle de akıllı telefonlarda, dizüstü ve tabletlerde olmazsa olmaz minerallerden biri ve ne yazık ki bu cihazlar, gündelik mutluluğumuzun elektronik altyapısını oluşturuyor!

Mutlulukla mutsuzluk, özgürlükle tutsaklık, hayat ile ölüm arasındaki ince ve gergin çizgide ömrümüz, gönül rahatlığıyla yaşanamayan, süreğen bir bunaltıya dönüşmek üzeredir.

Mutlu ve iyimser olmak artık sistemin önemli bir miti haline gelmiştir, sistemin bu mitlerini teşhir etmeliyiz. Bu ölüm atmosferinde kanayan yüreğimizi avuntularla susturmak için önümüze atılan bu kemik parçalarını kabul edersek, tarihin sayfalarında hiçbir zaman uyumayan ölülerimiz, bir gün dimdik karşımıza çıkıp yakamıza yapışacaktır. Aslında susturduğumuz kanayan yüreğimiz değil, vicdanımızdır.

Çölün sırrı, sakladığı bir kuyudadır, der Küçük Prens, peki ya mutluluğun sırrı nerede saklı? Başka bir mutluluk konsepti mümkün mü? Evet, bence mümkün, ama önce toplumun ortak mutluluk hayallerini yıkan ve en iyi ruhsal kaynaklarımızı tüketen bu sistemden kurtulmamız gerekecektir. Başka bir deyişle, devrimsiz mutluluk yoktur ve devrimsiz mutluluk iddiası, aldatıcı, süslü, vicdansız bir kalıptan ibarettir.

Sözünü ettiğim devrim anlayışı, insanın tekâmülü yolunda kesintisiz ve sürekliliği olan bir devrim mefhumudur. Devrimi dondurup bitti diyenler,  bir egemenliğin yerine bir başkasını koymak isteyenlerdir. 

 

Paris, 4.4.2016

Josef (Hasek) Kılçıksız

PhL (Tampere üniversitesi, Finlandiya)


Yorumlar

Maximum : 1000 Karakter / Karakter Sayısı: 
0
Yorumlara gerçek ad ve soyadınızı yazmanız onay kolaylığı sağlar.
Mail adresinizi yazmanız keyfinize kalmıştır. Yorumlarınızın onaylanması da
editörlerin tamamen keyfine bağlıdır. 4 yıllık deneyim sonucu bu bizde böyle.
  • Ç.

    Ç. 21.04.2016

    Davetin için teşekkür ederim. Umarım yakın bir zamanda görüşürüz.

  • Gül T.

    Gül T. 21.04.2016

    Benim yorumlar uçtu galiba yine.Güleceğim yoktu hiç.Orda ki göndermeyi anlamamız üzdü beni.Yazıyla yazdığım o BİR ve ardındaki şu 1) bilinçli yazılmıştı.Takmayın siz bunları.Madem stilse tarza ben ki leri de leri kafama göre yazarım gayette stil derim öylede ölümcül değil derim.Hatasız yazıyorum gibi bir iddaam olmadı sadece bunlara takmıyorum kafayı ha büyük bir iddaa isterseniz şu olur hatasız ve iyi yazabilirim ama yazmıyorum işte nalet ossuuun.Atatürkçü tahlilinizi başka yazıda da gördüm nereye dayanıyor bu alakasız ve gerçek dışı tahliliniz? Ha velev ki öyle niye sıkıntı mı olur?O Atatürk'ün imza tarzı orda tarz gereklidir de bence.Neyse sonuçta kural bu.

  • arif yavuz aksoy

    arif yavuz aksoy 21.04.2016

    bende düşünce paylaşılması kısmına hiç itirazım olmaz. gelen gelsin. balkon çok geniş değil ama salon iyi. cigara da selbez. duvarlar da içki ve kitap dolu (puro da sebil). bilhassa sabahları ilk işim 3 duble brendi sonrası bugün hangi atatürkçü bağyan yazarın edebi şaheserini eleştiri kılıfı altında boklayıp da memleketi kurtarsam diye düşünmektir. o yüzden gelene velkamsss. iki lafın belini gırarızsss. hem birlikten guvvat doğar! ç'cim, bak ben yarın öbür gün ölürüm. üzülürsün sen göremeden ben gittiğim için. ben de seni göremeden gittiğime üzülürüm. bö sana da diyorum. mehmet harma hoca zati uğramıyo bullara. ama gelin yani. burnumu karıştırmıyorum. evde eşşek şakası da yapmam. yazarkenki taban dalış tekniklerim de yok. gelin, bende paylaşalım! a.y.a. paylaşsss

  • Gül T.

    Gül T. 21.04.2016

    Selam.Ben DE nereye yazayım bilemedim.Sataşma olarak algılamayın ama başladınız yine sayın a.y.a bey :).Müsaadeniz ile düzeltici rolünü bu sefer ben oynayayım.Çalıştım az. Bir 1) Türkçe yazım kurallarına göre' bi' yazamazsınız günlük konuşmada kullanılıyor ki bu da yanlış Türkçe diyalektlerinin birinde belki geçerli olabilir bilmiyorum.Ayrıca yine sakince düzelterek "....küplere biniyoRdum." 2) 'Ama burası oluyo galiba' ve"Bu ayrı yazılacak de'yi" cümlelerinde anlam kayması yaşanmış şu şekilde düzeltmeyi uygun gördüm "ama burası uygun düşer /düşüyor galiba" ve "bu ayrı yazılması gereken de'yi" .Özel isimler büyük harf ile başlar.Çok takıntılıyımdır. Teşekküre de gerek yok. :)Bundan sonra hepimiz birer otoriteyiz.Eyyiii yoouurlamam bu kadar.

  • Kaan Arslanoğlu

    Kaan Arslanoğlu 21.04.2016

    Ne olmuş ki AYA? "Sende düşüncelerini paylaş" Buna itiraz mı ediyorsun? Düşüncelerimizi sende paylaşacağız :) Taa, bi sürü eksik var. Yavaş düzgündür. Eksikler umarım dört beş güne kadar tamamlanır. İnternet sitesiyse konut sitesinden çok farklı değil. Ha deyince iş bitmiyor. Herkese sevgiler, saygılar.

  • arif yavuz aksoy

    arif yavuz aksoy 21.04.2016

    bi de nereye yazsam bilemedim. ama burası oluyo galiba. bu ne big boss? sende düşüncelerini paylaş! bu olmuş mu? Ç, sumru çığır, gül t, ACÇ bu ayrı yazılacak de'yi ıskalayınca ben küplere biniyodum. bu olmuş mu bi daha? olmamış! piliğz! a.y.a. piliğzsss ve o DA düşüncelerini paylaşsss (son yorumlar ekranını tıklayın. göreceksiniz ne demek istediğimi)

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan www.insanbu.com sorumlu tutulamaz.